Why gold price rising 2026 : सोन्याच्या दरात मोठी वाढ का होत आहे? वाचा सविस्तर विश्लेषण

Why gold price rising 2026 : भारतीय सराफा बाजारात सोन्याने प्रति १० ग्रॅम १,६०,००० रुपयांचा टप्पा ओलांडून नवा इतिहास रचला आहे. एकाच दिवसात ६,००० रुपयांहून अधिक वाढ झाल्याने गुंतवणूकदार आणि सर्वसामान्य ग्राहकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे. सोन्याच्या किमती इतक्या उच्चतम पातळीवर का पोहोचल्या आणि बाजारात ही अस्थिरता का निर्माण झाली, याचे सविस्तर विश्लेषण खालीलप्रमाणे आहे.

१. सोन्याचे भाव उच्चतम का वाढले? (प्रमुख कारणे)

तज्ञांच्या मते, सोन्याच्या किमती वाढण्यामागे जागतिक स्तरावरील तीन महत्त्वाचे घटक कारणीभूत आहेत:

भू-राजकीय तणाव

मध्य-पूर्व आशिया (Middle East) आणि युरोपमधील वाढत्या युद्धसदृश परिस्थितीमुळे जागतिक बाजारात भीतीचे वातावरण आहे. जेव्हा जेव्हा युद्ध किंवा राजकीय अस्थिरता निर्माण होते, तेव्हा सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून गुंतवणूकदार सोन्याकडे वळतात.

मध्यवर्ती बँकांची सोने खरेदी

भारताची रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि चीनची 'पीपल्स बँक ऑफ चायना' यांसारख्या मोठ्या मध्यवर्ती बँका आपल्या परकीय चलनाच्या साठ्यात सोन्याचे प्रमाण वाढवत आहेत. मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या या खरेदीमुळे मागणी वाढून किमती गगनाला भिडल्या आहेत.

डॉलर इंडेक्समधील घसरण

आंतरराष्ट्रीय बाजारात अमेरिकन डॉलर कमकुवत झाला की, सोन्याच्या किमतीत वाढ होते. सध्या डॉलरच्या तुलनेत सोन्याला गुंतवणूकदारांकडून अधिक पसंती मिळत आहे.

२. सोन्याच्या दरात अस्थिरता का होत आहे?

सोन्याचे दर एकाच पातळीवर न राहता दररोज मोठ्या फरकाने बदलत आहेत, याला 'Volatility' किंवा अस्थिरता म्हणतात. याची काही कारणे आहेत.

अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हचे धोरण

अमेरिकेची मध्यवर्ती बँक (US Fed) व्याजाचे दर कधी वाढवणार किंवा कमी करणार, याकडे सर्वांचे लक्ष असते. व्याजदरांबाबत येणाऱ्या अनिश्चित बातम्यांमुळे सोन्याच्या भावात अचानक चढ-उतार होतात.

लग्नसराईची मागणी

भारतात सध्या लग्नसराईचा हंगाम जोरात आहे. स्थानिक बाजारपेठेत सोन्याची मागणी प्रचंड वाढली आहे, मात्र जागतिक पुरवठ्यात अडथळे आल्यास दरात मोठी तफावत दिसून येते.

नफाखोरी

सोन्याचे भाव वाढल्यावर मोठे गुंतवणूकदार सोने विकून नफा कमावण्याचा प्रयत्न करतात, ज्यामुळे दर पुन्हा थोडे खाली येतात आणि पुन्हा वाढतात.

तज्ज्ञांचे मत आणि अधिकृत सोर्स

वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या ताज्या अहवालानुसार, जोपर्यंत जागतिक अर्थव्यवस्थेत अनिश्चितता कायम आहे, तोपर्यंत सोन्यातील गुंतवणूक वाढतच राहणार आहे. भारतीय बाजारपेठेत HDFC Securities आणि मोतीलाल ओसवाल सारख्या वित्तीय संस्थांच्या विश्लेषणानुसार, २०२६ च्या उत्तरार्धापर्यंत सोन्याचे दर आणखी नवीन उच्चांक गाठण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

हेही वाचा : अर्थसंकल्पाचा सराफा बाजाराला 'धक्का'; चांदीमध्ये ₹1.34 लाखांची घसरण; सोने व शेअर बाजारही कोसळले!