RBI चा मोठा निर्णय! दर कपातीमुळे गृहकर्ज झाले स्वस्त; जाणून घ्या EMI चे नवे गणित

भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) सर्वसामान्य कर्जदारांना मोठा दिलासा देत रेपो दरात ०.२५ (२५ बेसिस पॉइंट्स) टक्क्यांची कपात करण्याची घोषणा केली आहे. रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी आज, शुक्रवार, ५ डिसेंबर २०२५ रोजी पतधोरण समितीच्या बैठकीनंतर (MPC Meet) हे महत्त्वाचे निर्णय जाहीर केले. या कपातीमुळे रेपो दर ५.५० टक्क्यांवरून थेट ५.२५ टक्क्यांवर आला आहे.

किरकोळ महागाई दरात झालेली मोठी घट आणि देशाच्या सकल राष्ट्रीय उत्पन्नात (GDP) होत असलेली मजबूत वाढ लक्षात घेऊन रिझर्व्ह बँकेने हे पाऊल उचलले आहे. सलग दोन बैठकांमध्ये दर स्थिर ठेवल्यानंतर, वर्षअखेरीस केलेली ही कपात लाखो गृहकर्ज (Home Loan) आणि वाहन कर्ज (Car Loan) धारकांसाठी नवीन वर्षाची मोठी भेट ठरली आहे.

रेपो दरातील मुख्य बदल आणि इतर महत्त्वाचे दर

रेपो दरातील कपातीसोबतच रिझर्व्ह बँकेने इतर प्रमुख दरांमध्येही ०.२५ टक्क्यांची कपात केली आहे.

• पूर्वीचा रेपो दर ५.५० टक्के होता, तो आता ५.२५ टक्के झाला आहे.
• स्टँडिंग डिपॉझिट फॅसिलिटी (SDF) दर आता ५.०० टक्के झाला आहे.
• मार्जिनल स्टँडिंग फॅसिलिटी (MSF) दर आणि बँक दर (Bank Rate) देखील आता कमी होऊन ५.५० टक्के झाले आहेत.

पतधोरणाचा दृष्टीकोन: आरबीआयने आपला 'तटस्थ' (Neutral) दृष्टिकोन कायम ठेवला आहे, ज्यामुळे भविष्यात महागाई नियंत्रणात राहिल्यास आणखी दर कपातीची शक्यता कायम आहे.

गृहकर्जाच्या EMI वर नेमका किती परिणाम?

रेपो दरातील कपातीचा थेट फायदा फ्लोटिंग रेट (Floating Rate) वर गृहकर्ज घेतलेल्या ग्राहकांना मिळेल, ज्यांचे कर्ज रेपो रेट लिंक्ड लेंडिंग रेट (RLLR/EBLR) शी जोडलेले आहे.

EMI वरील परिणामाचे गणित (उदाहरणार्थ)

समजा, तुम्ही २० वर्षांच्या कालावधीसाठी रु. ३० लाख गृहकर्ज घेतले आहे आणि सध्याचा व्याजदर ८.७५% आहे.

• जुना EMI (८.७५% व्याजदराने) सुमारे रु. २६,५२२ होता.
• बँकांनी ०.२५% कपातीचा फायदा पूर्णपणे दिल्यास (नवीन व्याजदर ८.५०% होईल).
• नवीन EMI (८.५०% व्याजदराने) सुमारे रु. २६,०३५ इतका येईल.

या उदाहरणामध्ये, कर्जदाराच्या मासिक EMI मध्ये सुमारे रु. ४८७ ची बचत होईल.

#WATCH | Mumbai | RBI Governor Sanjay Malhotra says, "The MPC (Monetary Policy Committee) voted unanimously to reduce the policy repo rate by 25 basis points to 5.25% with immediate effect."

(Source: RBI) pic.twitter.com/hgzngCLJqe

— ANI (@ANI) December 5, 2025

महत्त्वाचे मुद्दे

• EMI कमी होईल: व्याजदर कमी झाल्यामुळे मासिक हप्ता (EMI) कमी होईल.
• कर्जाचा कालावधी (Tenure) कमी करता येतो: जर कर्जदाराने आपला EMI पूर्वीप्रमाणेच ठेवण्याचा निर्णय घेतला, तर कर्जाचा एकूण कालावधी (Tenure) काही महिन्यांनी कमी होऊ शकतो.
• बँकांचा निर्णय महत्त्वाचा: रिझर्व्ह बँकेने दर कमी केल्यानंतर, आता व्यावसायिक बँकांनी त्यांच्या ग्राहकांना या कपातीचा फायदा किती लवकर आणि किती प्रमाणात द्यायचा, हे पाहावे लागेल. EBLR/RLLR शी जोडलेल्या कर्जांवर परिणाम त्वरित अपेक्षित आहे.

सामान्य ग्राहकांसाठी याचा अर्थ काय?

आरबीआयचा हा निर्णय बाजारात तरलता (Liquidity) वाढवेल आणि कर्जाची मागणी वाढण्यास मदत करेल. गृहकर्ज स्वस्त झाल्याने विशेषतः बांधकाम आणि गृहनिर्माण क्षेत्राला चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे. महागाई कमी आणि आर्थिक विकास दर चांगला असल्यामुळे हा सकारात्मक निर्णय घेण्यात आला आहे.

या दर कपातीमुळे आपले गृहकर्ज स्वस्त झाले आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी आपण आपल्या बँकेच्या होम लोन विभागात संपर्क साधू शकता.