होमलोन घेणाऱ्यांसाठी गुड न्यूज! तुमचा EMI कमी होणार, RBIने रेपो रेट केला कमी, असा मिळेल लाभ!

RBI Repo Rate Cut : रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) 6 जून 2025 रोजी झालेल्या चलनविषयक धोरण समितीच्या (MPC) बैठकीत रेपो रेटमध्ये 0.50% (50 बेसिस पॉइंट्स) कपात करण्याची घोषणा केली आहे.

यामुळे रेपो रेट 5.50% पर्यंत कमी झाला आहे. यापूर्वी फेब्रुवारी आणि एप्रिलमध्येही आरबीआयने रेपो रेटमध्ये 25-25 बेसिस पॉइंट्सची कपात केली होती.

रेपो रेटमधील या कपातीचा थेट परिणाम गृहकर्ज, वाहन कर्ज आणि वैयक्तिक कर्जांच्या व्याजदरांवर होईल. जर तुम्ही गृहकर्ज घेतले असेल तर तुमचा ईएमआय आता कमी होणार आहे. या कपातीमुळे 20 लाख रुपयांच्या 20 वर्षांच्या कर्जावर सुमारे 1.48 लाख रुपयांचा फायदा होणार असल्याचे दिसून येत आहे.

आरबीआय गव्हर्नर संजय मल्होत्रा ​​यांनी आज 6 जून रोजी सकाळी 10 वाजता झालेल्या पतधोरण समितीच्या बैठकीच्या निर्णयांची माहिती दिली. ही बैठक 4 जून रोजी सुरू झाली. आरबीआय बँकांना ज्या दराने कर्ज देते त्याला रेपो रेट म्हणतात.

या वर्षी रेपो रेटमध्ये एकूण 1% कपात

या वर्षी फेब्रुवारीमध्ये झालेल्या बैठकीत व्याजदर 6.5% वरून 6.25% पर्यंत कमी करण्यात आले. ही कपात सुमारे 5 वर्षांनी पतधोरण समितीने केली.

त्यानंतर एप्रिलमध्ये झालेल्या बैठकीत व्याजदरातही 0.25% घट करण्यात आली. आता तिसऱ्यांदा दर कमी करण्यात आला आहे. म्हणजेच, पतधोरण समितीने तीन वेळा व्याजदरात 1% कपात केली आहे.

रेपो रेट कमी केल्याने कोणते बदल होतात?

रेपो रेट कमी झाल्यानंतर बँका गृहनिर्माण आणि वाहन यासारख्या कर्जांवरील व्याजदरही कमी करतात. जर व्याजदर कमी केले तर घरांची मागणी वाढेल. रिअल इस्टेटमध्ये अधिक लोक गुंतवणूक करू शकतील. यामुळे रिअल इस्टेट क्षेत्राला चालना मिळेल.

RBI चे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी सांगितले की, कॅश रिझर्व्ह रेशो (CRR) 4.00% वरून 3.00% पर्यंत 1% कमी करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. RBI च्या या निर्णयामुळे, ₹2.5 लाख कोटी आर्थिक व्यवस्थेत येतील.

CRR म्हणजे बँकांना त्यांच्या एकूण ठेवींपैकी एक भाग रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडे ठेवावा लागणारा पैसा. याद्वारे, RBI बाजारात किती पैसे राहतील हे नियंत्रित करते.

जर CRR कमी केला तर बँकांकडे कर्ज देण्यासाठी अधिक पैसे असतील, जसे की यावेळी 1% कपात केल्याने सिस्टममध्ये ₹2.5 लाख कोटी येतील.

रेपो रेट म्हणजे काय, त्यामुळे कर्जे कशी स्वस्त होतात?

RBI ज्या व्याजदराने बँकांना कर्ज देते त्याला रेपो रेट म्हणतात. कमी रेपो दरामुळे बँकेला कमी व्याजदराने कर्ज मिळेल. जेव्हा बँकांना स्वस्त दराने कर्ज मिळते तेव्हा ते बहुतेकदा त्याचा फायदा ग्राहकांना देतात. म्हणजेच बँका त्यांचे व्याजदर देखील कमी करतात.

रिझर्व्ह बँक रेपो दर वाढवते आणि कमी करते का?

कोणत्याही मध्यवर्ती बँकेकडे महागाईशी लढण्यासाठी पॉलिसी रेटच्या स्वरूपात एक शक्तिशाली साधन असते. जेव्हा महागाई खूप जास्त असते तेव्हा मध्यवर्ती बँक पॉलिसी रेट वाढवून अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा प्रवाह कमी करण्याचा प्रयत्न करते.

जर पॉलिसी रेट जास्त असेल तर बँकांना मध्यवर्ती बँकेकडून मिळणारे कर्ज महाग होईल. त्या बदल्यात बँका त्यांच्या ग्राहकांसाठी कर्ज महाग करतात. यामुळे अर्थव्यवस्थेतील पैशाचा प्रवाह कमी होतो. जेव्हा पैशाचा प्रवाह कमी असतो तेव्हा मागणी कमी होते आणि महागाई कमी होते.

तसेच, जेव्हा अर्थव्यवस्था वाईट टप्प्यातून जाते तेव्हा वसुलीसाठी पैशाचा प्रवाह वाढवण्याची आवश्यकता असते. अशा परिस्थितीत, मध्यवर्ती बँक पॉलिसी रेट कमी करते. यामुळे, बँकांना मध्यवर्ती बँकेकडून मिळणारे कर्ज स्वस्त होते आणि ग्राहकांनाही स्वस्त दराने कर्ज मिळते.