टोल नाक्यावर खिशातली रोख आता चालणार नाही! या तारखेपासून 'कॅश पेमेंट' कायमचे बंद; NHAIचा निर्णय

NHAI toll rule 2026 : महामार्गावरून प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) टोल प्लाझा पूर्णपणे डिजिटल करण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले आहे.

आगामी 1 एप्रिल 2026 पासून राष्ट्रीय महामार्गावरील सर्व टोल नाक्यांवर रोख (Cash) व्यवहार पूर्णपणे बंद करण्याची तयारी सुरू झाली आहे.

या निर्णयामुळे आता प्रवाशांना टोल भरण्यासाठी केवळ फास्टॅग (FASTag) किंवा UPI यांसारख्या डिजिटल पर्यायांचाच वापर करावा लागणार आहे.

हा निर्णय का घेण्यात आला?

NHAI च्या मते, टोल नाक्यांवर रोख व्यवहार करताना अनेक अडचणी येतात:

वाहतूक कोंडी: रोख पैसे देणे आणि सुट्या पैशांच्या देवाणघेवाणीत बराच वेळ जातो, ज्यामुळे विशेषतः गर्दीच्या वेळी (Peak Hours) वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागतात.

सुट्या पैशांचे वाद: टोल कर्मचारी आणि वाहनचालक यांच्यात सुट्या पैशांवरून होणारे खटके आता कायमचे थांबतील.

पारदर्शकता: पूर्णपणे डिजिटल व्यवहार झाल्यामुळे महसुलाची गळती थांबेल आणि टोल संकलनात अधिक पारदर्शकता येईल.

देशातील ९८% वाहनांवर आधीच 'फास्टॅग'

देशात फास्टॅगचा वापर आता मोठ्या प्रमाणावर वाढला आहे. ताज्या आकडेवारीनुसार, रस्त्यांवरील ९८% पेक्षा जास्त वाहनांनी आधीच फास्टॅग प्रणाली स्वीकारली आहे. उरलेल्या २% वाहनांनाही आता डिजिटल प्रवाहात आणण्यासाठी १ एप्रिलपासून रोख खिडक्या बंद केल्या जाणार आहेत.

दंड आणि शुल्काचे नियम लक्षात ठेवा!

जर तुम्ही अद्याप डिजिटल पेमेंटचा वापर करत नसाल, तर तुम्हाला महागात पडू शकते.

१. फास्टॅग नसताना एन्ट्री: जर सक्रिय फास्टॅग नसलेले वाहन फास्टॅग लेनमध्ये शिरले, तर त्याला दुप्पट टोल भरावा लागेल.

२. UPI द्वारे पेमेंट: जर एखाद्याने फास्टॅगऐवजी UPI द्वारे पैसे भरण्याचे ठरवले, तर त्याला मूळ टोल दराच्या १.२५ पट जास्त शुल्क द्यावे लागू शकते.

१,१५० हून अधिक टोल नाक्यांवर बदल होणार

हा नवीन नियम देशातील १,१५० पेक्षा जास्त टोल प्लाझा आणि एक्सप्रेसवेवर लागू होणार आहे. केंद्र सरकारच्या 'डिजिटल इंडिया' मोहिमेचा हा एक भाग असून, यामुळे राष्ट्रीय महामार्ग नेटवर्क अधिक कार्यक्षम आणि तंत्रज्ञानस्नेही होणार आहे. महसूल व्यवस्थापन आणि माहिती संकलन यामुळे अधिक सोपे होईल.

वाहनचालकांसाठी सल्ला

तुमच्या वाहनाचा फास्टॅग सक्रिय (Active) असल्याची आणि त्यात पुरेसा बॅलन्स असल्याची खात्री करा. तसेच, प्रवासादरम्यान UPI ॲप्स अपडेटेड ठेवा, जेणेकरून १ एप्रिलनंतर तुमचा प्रवास अडथळ्याविना पार पडेल.