1 मे पासून बँक, रेल्वे आणि गॅसचे नियमात होणार बदल, याचा थेट परिणाम तुमच्या खिशावर होईल

New Rules from 1 may 2025 : देशभरात 1 मे 2025 पासून अनेक क्षेत्रांमध्ये मोठे बदल होणार आहेत. ज्याचा थेट परिणाम सर्वसामान्यांच्या खिशावर आणि दैनंदिन सेवांवर होईल. यामध्ये ATM मधून पैसे काढण्याचे शुल्क, रेल्वे तिकीट बुकिंग नियम आणि घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किंमतीतील बदल यांचा समावेश आहे. हे नवीन नियम बँकिंग, प्रवास आणि घरगुती खर्चाशी संबंधित असल्याने सर्वसामान्यांना याची माहिती असणे अत्यंत आवश्यक आहे.

1 मे 2025 पासून लागू होणारे नवीन नियम

1 मे 2025 पासून लागू होणारे हे बदल देशभरातील नागरिकांच्या जीवनावर परिणाम करणारे आहेत. कोण कोणते बदल होणार आहेत ते जाणून घेऊया.

1. ATM मधून पैसे काढण्याचे नवीन शुल्क

रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) ने बँक ग्राहकांसाठी ATM मधून पैसे काढण्याच्या शुल्कात बदल जाहीर केला आहे. 1 मे 2025 पासून बँकांनी ठरवलेल्या मासिक मोफत निर्धारित मर्यादेपेक्षा जास्त पैसे काढल्यास प्रति व्यवहार 23 रुपये शुल्क आकारले जाईल. यापूर्वी हे शुल्क 19 रुपये प्रति व्यवहार होते, परंतु आता त्यात 4 रुपयांची वाढ झाली आहे.

बँका सामान्यतः मासिक 3 ते 5 मोफत ATM व्यवहार देतात, जे बँकेनुसार बदलू शकते. या मर्यादेपेक्षा जास्त व्यवहार केल्यास ग्राहकांना अतिरिक्त शुल्क भरावे लागेल. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या ग्राहकाने आपल्या बँकेच्या मर्यादेपेक्षा जास्त पैसे काढले, तर त्याला आता 19 रुपयांऐवजी 23 रुपये शुल्क भरावे लागेल. या बदलामुळे ग्राहकांना त्यांचे ATM व्यवहार नियोजित करणे आवश्यक आहे, जेणेकरून अनावश्यक शुल्क टाळता येईल.

2. रेल्वे तिकीट बुकिंग नियमांमध्ये बदल

भारतीय रेल्वेने तिकीट बुकिंग नियमांमध्ये आधीच बदल केले असून त्याचा प्रभाव 1 मे 2025 रोजी बुकिंगवर देखील दिसेल. 1 नोव्हेंबर 2024 पासून रेल्वेने अग्रिम आरक्षण कालावधी (Advance Reservation Period - ARP) 120 दिवसांवरून 60 दिवसांपर्यंत कमी केला आहे. याचा अर्थ, 1 मे 2025 रोजी तुम्ही फक्त 30 जून 2025 पर्यंतच्या तारखेसाठी तिकीट बुक करू शकता.

यापूर्वी 120 दिवसांचा अग्रिम कालावधी असल्याने 29 ऑगस्ट 2025 पर्यंत तिकिटे बुक करता येत होती. या बदलामुळे रेल्वे बुकिंग प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम होईल आणि तिकीट निश्चितीची शक्यता वाढेल, असा रेल्वेचा दावा आहे. परंतु, जे प्रवासी दीर्घकालीन नियोजन करतात, त्यांना आता 60 दिवसांपेक्षा जास्त कालावधीसाठी तिकीट बुकिंग करता येणार नाही, त्यामुळे त्यांना काही अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. विशेषतः सणासुदीच्या काळात तिकिटांची मागणी जास्त असते, त्यामुळे प्रवाशांना आता अधिक सावधगिरीने बुकिंग करावे लागेल.

3. 11 राज्यांमध्ये प्रादेशिक ग्रामीण बँकांचे विलीनीकरण होणार

देशातील 11 राज्यांमधील प्रादेशिक ग्रामीण बँकांचे (RRB) विलीनीकरण करून 'एक राज्य, एक RRB' धोरण राबविले जात आहे. या योजनेअंतर्गत, प्रत्येक राज्यात असलेल्या सर्व प्रादेशिक ग्रामीण बँकांचे विलीनीकरण करून एक मजबूत बँक तयार केली जाईल. हा बदल आंध्र प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, गुजरात, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, पश्चिम बंगाल, जम्मू आणि काश्मीर, ओडिशा आणि राजस्थान यासारख्या राज्यांमध्ये होईल. या उपक्रमामुळे बँकांची कार्यक्षमता वाढेल आणि ग्राहकांना चांगल्या बँकिंग सेवा मिळतील.

4. घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किंमतीत बदल

तेल कंपन्या दरमहा 1 तारखेला LPG, CNG-PNG आणि ATF च्या किंमतींत बदल करतात. 1 मे 2025 रोजी घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किंमतीत बदल होण्याची शक्यता आहे. जागतिक बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किंमती आणि चलनवाढीचा प्रभाव गॅसच्या किंमतीवर पडतो. गेल्या काही महिन्यांत गॅसच्या किंमतीत सातत्याने चढ-उतार होत आहेत, आणि मे महिन्यातही असाच बदल अपेक्षित आहे.

सध्या दिल्लीत 14.2 किलोच्या घरगुती गॅस सिलेंडरची किंमत 803 रुपये आहे, परंतु 1 मे रोजी ही किंमत वाढू किंवा कमी होऊ शकते. गॅसच्या किंमतीतील वाढीमुळे सर्वसामान्यांच्या मासिक खर्चावर परिणाम होईल, विशेषतः मध्यमवर्गीय आणि कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांवर याचा जास्त परिणाम होईल. त्यामुळे, नागरिकांना त्यांच्या बजेटचे नियोजन करताना या संभाव्य बदलाचा विचार करावा लागेल.

5. एफडी आणि बचत खात्याच्या नियमांमध्ये बदल होऊ शकतो

1 मे 2025 पासून मुदत ठेव (FD) आणि बचत खात्याशी संबंधित नियमांमध्ये काही महत्त्वाचे बदल दिसून येतील. मिळालेल्या माहितीनुसार, या बदलांमध्ये व्याजदरांमध्ये सुधारणा होण्याची शक्यता देखील आहे. दरम्यान आतापर्यंत बँकांनी एफडी आणि बचत खात्याच्या व्याजदरांबाबत कोणतीही अधिकृत घोषणा केलेली नाही.