Income Tax Return आयटीआर भरताय? 'हे' 5 नियम जाणून घ्या, नाहीतर 30 जूनपर्यंत तुम्हाला मिळू शकते नोटीस

Income Tax Return Know these 5 rules before filing ITR : आयटीआर भरण्यासाठी लगबग सुरु झाली असून त्यासाठी अनेकजण स्वतः तर काहीजण सीए, कर सल्लागाराची मदत घेत आहेत. नवीन आर्थिक वर्षात करविषयक नियमात नवीन गोष्टींची भर पडली असून लोक याचाही अभ्यास करत आहेत तर काहींना याची यत्किंचितही कल्पना नाही. यंदा आयकर विभाग केवळ तुमचे रिटर्नच स्वीकारणार असे नाही तर नियोजित वेळेत उत्पन्न, सुट, गुंतवणूक आणि अन्य तपशीलांचा ताळमेळ जुळवणार आहे.

नवीन आर्थिक वर्षात आयकर रिटर्न (आयटीआर) भरणाऱ्या लोकांसाठी असे काही मोठे बदल झाले आहेत. त्या विशेषतः आयटीआरच्या छाननी प्रक्रियेशी संबंधित आहेत. आता काही प्रकरणांमध्ये आयकर विभाग तुमच्या रिटर्नची सखोल तपासणी करणार आहे. कर नियमांचा गैरवापर रोखण्यासाठी आणि पारदर्शकता वाढवण्यासाठी हे पाऊल आयकर विभागाकडून उचलण्यात आले आहे.

कोणत्या प्रकरणांमध्ये रिटर्नची छाननी निश्चितपणे केली जाईल हे केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळ अर्थात सीबीडीटीच्या नवीन मार्गदर्शक तत्वात असून ते १४ जून २०२५ रोजी जारी करण्यात आले आहेत.

या प्रकरणात होणार छाननी..

१. कर सर्वेक्षणानंतर दाखल केलेला आयटीआर - जर १ एप्रिल २०२३ नंतर तुमच्या ठिकाणी आयकर सर्वेक्षण (कलम १३३अ, उपकलम २अ वगळता) केले गेले असेल, तर तुमचे रिटर्न छाननीसाठी निवडले जाईल.

२. छापा टाकलेले अथवा जप्त दस्ताऐवज - जर १ एप्रिल २०२३ ते ३१ मार्च २०२५ दरम्यान तुमच्याशी संबंधित कारवाई अथवा आयकर विभागाने छापा टाकला असेल किंवा कागदपत्रे जप्त केली असतील (कलम १३२ किंवा १३२अ अंतर्गत), तर तुमचे रिटर्न देखील छाननीखाली असेल.

३. नोंदणी रद्द केल्यानंतरही सूट मिळण्याचा दावा -

जर १२A, १२AB, १०(२३C) किंवा ३५(१)(ii)/(iii) सारख्या कोणत्याही संस्थेची किंवा ट्रस्टची कर सूटशी संबंधित नोंदणी ३१ मार्च २०२४ पर्यंत रद्द केली गेली असेल आणि तरीही ती कर सूट मिळवण्याचा प्रयत्न करत असेल, तर त्याचीही छाननी केली जाईल.

४. गेल्या वेळी उत्पन्नात मोठी वाढ - जर शेवटच्या मूल्यांकनात तुमचे उत्पन्न महानगरांमध्ये ५० लाखांपेक्षा जास्त आणि इतर शहरांमध्ये २० लाखांपेक्षा जास्त वाढले असेल आणि तुम्ही त्याविरुद्ध अपील केले नसेल किंवा अपील गमावले असेल, तर तुमचा पुढील आयटीआर देखील चौकशीसाठी ओळखला जाऊ शकतो.

५. तपास संस्थांकडून मिळालेली माहिती - जर सीबीआय, ईडी किंवा इतर तपास संस्थांनी तुमच्याविरुद्ध आयकर विभागाला कोणतीही कर संबंधित माहिती दिली असेल आणि तुम्ही आयटीआर दाखल केला असेल, तर तुमचा खटला देखील स्वयंचलित चौकशीखाली येईल.

चौकशीची सूचना कधी येईल?

जर तुमचा खटला वरीलपैकी कोणत्याही श्रेणीत येत असेल, तर तुम्हाला ३० जून २०२५ पर्यंत चौकशीशी संबंधित सूचना मिळू शकते. प्रकरण तपासापासून दूर ठेवण्यासाठी प्रधान मुख्य आयकर आयुक्त (PCIT) ची परवानगी आवश्यक असेल. या प्रकरणांमध्ये NaFAC लागू होणार नाही. आंतरराष्ट्रीय कर प्रकरणे आणि मध्यवर्ती मंडळ प्रकरणांमध्ये यावेळी NaFAC (नॅशनल फेसलेस असेसमेंट सेंटर) ची प्रक्रिया लागू होणार नाही. या प्रकरणांमध्ये पारंपारिक तपास प्रक्रिया अवलंबली जाईल. जर तुम्हाला तुमचा रिटर्न कोणत्याही अडचणीशिवाय पास करायचा असेल, सर्व कागदपत्रे योग्यरित्या भरावे लागतील.

चुकीचे दावे किंवा फेक सुट टाळा

गुंतवणूक आणि खर्चाचे संपूर्ण रेकॉर्ड ठेवा. वेळेवर आणि प्रामाणिकपणे रिटर्न दाखल करा. आयटीआर दाखल करण्याच्या प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि काटेकोरपणा दोन्ही वाढले आहेत.