GST Reform नागरिकांनो हे वाचाच! GST बदलामुळे फायदाच फायदा! 'या '6 सेक्टरमधील वस्तू स्वस्तच स्वस्त!
GST Reform 33 No GST on medicines Health insurance term plan reinsurance :पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी १५ ऑगस्ट, २०२५ रोजी लाल किल्ल्यावरून पुढच्या पिढीच्या जीएसटी सुधारणांची घोषणा केली. हे बदल देशातील कर संरचनेत एक ऐतिहासिक आणि धोरणात्मक विकास दर्शवतात, ज्याचा उद्देश सर्व नागरिकांचे जीवनमान सुधारणे आहे. केंद्रीय वित्त आणि कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्री निर्मला सीतारमण यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या ५६ व्या जीएसटी परिषदेच्या बैठकीत या सुधारणांना मंजुरी मिळाली.

या सुधारणांचा मुख्य भर 'ईझ ऑफ डूइंग बिझनेस' (व्यवसाय सुलभता) सुनिश्चित करण्यावर आहे. यामध्ये सामान्य नागरिक, लहान व्यापारी, कामगार-केंद्रित उद्योग, शेतकरी आणि कृषी क्षेत्र तसेच आरोग्य सेवांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे.
प्रमुख सुधारणा आणि दर कपात
१. आरोग्य सेवा आणि विमा
सर्व खाजगी जीवन विमा पॉलिसी (टर्म, ULIP, एंडोमेंट), तसेच खाजगी आरोग्य विमा पॉलिसी (फॅमिली फ्लोटर आणि ज्येष्ठ नागरिक पॉलिसीसह) आणि त्यांच्या पुनर्विम्यावर जीएसटीमधून सूट देण्यात आली आहे. यामुळे विमा अधिक परवडणारा होईल आणि देशात विमा कव्हरेज वाढण्यास मदत होईल.
- ३३ जीवनरक्षक औषधे आणि औषधींवर जीएसटी १२% वरून शून्य करण्यात आला आहे.
- कर्करोग आणि इतर गंभीर आजारांवर वापरल्या जाणाऱ्या ३ जीवनरक्षक औषधांवर जीएसटी ५% वरून शून्य करण्यात आला आहे.
- इतर सर्व औषधे आणि औषधींवर जीएसटी १२% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- वैद्यकीय उपकरणांवर जीएसटी १८% वरून ५% करण्यात आला आहे.
हेही वाचा : GST reform: सरकारचे मोठे गिफ्ट! 'या' वस्तूंवर आता जीएसटीच नाही; तेलापासून कारपर्यंत वस्तू स्वस्त
२. दर प्रणाली सुलभ
सध्याची चार-स्तरीय कर रचना 'सिंपल टॅक्स' या दोन-दर प्रणालीमध्ये सुलभ करण्यात आली आहे. यात १८% (मानक दर) आणि ५% (मेरिट दर) असे दोन दर आहेत. काही निवडक वस्तू आणि सेवांसाठी ४०% चा विशेष डीमेरिट रेट कायम ठेवण्यात आला आहे.
३. दैनंदिन वापरातील वस्तू
- केसांचे तेल, टॉयलेट सोप, शॅम्पू, टूथब्रश, टूथपेस्ट, सायकल, भांडी आणि इतर घरगुती वस्तूंवरील जीएसटी १८% किंवा १२% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- अति-उच्च तापमान (UHT) दूध, पनीर आणि सर्व भारतीय ब्रेड (चपाती, पराठा, परोटा) यांच्यावरचा जीएसटी ५% वरून शून्य करण्यात आला आहे.
- पॅकेज्ड नमकीन, भुजिया, सॉस, पास्ता, इन्स्टंट नूडल्स, चॉकलेट, कॉफी, कॉर्नफ्लेक्स, लोणी, तूप इत्यादी खाद्यपदार्थांवरील जीएसटी १२% किंवा १८% वरून ५% करण्यात आला आहे.
४. वाहन आणि इतर उपकरणे
एसी, ३२ इंचांचे टीव्ही, डिशवॉशिंग मशीन, छोट्या कार (३५० सीसी किंवा त्यापेक्षा कमी क्षमतेच्या मोटरसायकलसह), बस, ट्रक आणि रुग्णवाहिकांवरील जीएसटी २८% वरून १८% करण्यात आला आहे.
सर्व ऑटो पार्ट्सवर एकसमान १८% जीएसटी लागू करण्यात आला आहे. तीन-चाकी वाहनांवर २८% वरून १८% करण्यात आला आहे.
५. शेती आणि उद्योग
- ट्रॅक्टर, कृषी अवजारे आणि कापणीच्या मशीनरीवर जीएसटी १२% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- सिमेंटवरील जीएसटी २८% वरून १८% करण्यात आला आहे.
- हस्तकला, संगमरवरी ब्लॉक, ग्रॅनाइट ब्लॉक, आणि मध्यम चामड्याच्या वस्तूंवरील जीएसटी १२% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- सल्फरिक ऍसिड, नायट्रिक ऍसिड आणि अमोनियावरील जीएसटी १८% वरून ५% करण्यात आला आहे, ज्यामुळे खत उद्योगातील उलटी ड्युटी संरचना (Inverted Duty Structure) सुधारली आहे.
- मानवनिर्मित धाग्यांवरील जीएसटी १२% वरून ५% करण्यात आला आहे, ज्यामुळे कपडा उद्योगाला फायदा होईल.
६. सेवा क्षेत्र
- प्रति दिवस ७,५०० रुपये किंवा त्याहून अधिक किमतीच्या "हॉटेल निवास" सेवांवरील जीएसटी १२% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- जीम, सलून, योग केंद्रे यांसारख्या सौंदर्य आणि शारीरिक आरोग्य सेवांवरील जीएसटी १८% वरून ५% करण्यात आला आहे.
- हे बदल देशातील कर प्रणालीला अधिक कार्यक्षम आणि जन-केंद्रित बनवतील, अशी अपेक्षा आहे.












Click it and Unblock the Notifications