सोने-चांदीच्या दरात ऐतिहासीक वाढ; चांदी 19 हजारांनी महागली, ही 3 कारणे त्यामुळे लागली रेटला आग!

Gold silver price today India : या वर्षी सोने आणि चांदीने गुंतवणुकीचे सर्व आकडेमोड बदलून टाकली आहे. गेल्या काही महिन्यांपासून सुरू असलेली दरवाढ आता विक्रमी स्तरावर पोहोचली आहे.

केवळ एका आठवड्याच्या आत चांदीच्या दरात तब्बल 19 हजारांची (13%) वाढ झाली आहे, तर सोन्याचे दरही 4% ने वाढले आहेत.

मौल्यवान धातूंच्या बाजारात आलेल्या या अनपेक्षित तेजीमागे जागतिक भू-राजकीय तणाव, मध्यवर्ती बँकांची धोरणे आणि देशातील सणासुदीची मागणी या प्रमुख बाबी कारणीभूत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

या वर्षी आतापर्यंत सोन्याने ₹45,363 आणि चांदीने ₹78,483 ची भरारी घेतली आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदार आणि ग्राहक दोघांसाठीही हे मोठे आव्हान ठरले आहे.

एका आठवड्यात ऐतिहासिक दरवाढ

इंडियन बुलियन ज्वेलर्स असोसिएशन (IBJA) च्या आकडेवारीनुसार, गेल्या आठवड्यात सोने आणि चांदीच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे:

सोने : (२४ कॅरेट/१० ग्रॅम)

• ३ ऑक्टोबर किंमत - ₹१,१६,९५४
• १० ऑक्टोबर किंमत: ₹१,२१,५२५
• वाढ (₹) - ₹४,५७१
• वाढ (%) - ४%

चांदी : (१ किलोग्रॅम)

• ३ ऑक्टोबर किंमत - ₹१,४५,६१०
• १० ऑक्टोबर किंमत - ₹१,६४,५००
• वाढ (₹) - ₹१८,८९०
• वाढ (%) - १२.९०%

चांदीच्या दरात झालेली जवळपास १९,००० रुपयांची ही वाढ गेल्या अनेक वर्षांतील सर्वात मोठी साप्ताहिक वाढ ठरली आहे.

या वर्षातील एकूण दरवाढ (जानेवारी ते ऑक्टोबर)

• संपूर्ण वर्षाचा विचार केल्यास मौल्यवान धातूंनी गुंतवणूकदारांना मोठा परतावा दिला आहे.
• सोने: ३१ डिसेंबर २०२४ रोजी ₹७६,१६२ असलेले २४ कॅरेट सोन्याचे दर आज ₹१,२१,५२५ वर पोहोचले आहेत. म्हणजेच, या वर्षात सोन्यामध्ये ₹४५,३६३ ची वाढ झाली आहे.
• चांदी: ३१ डिसेंबर २०२४ रोजी ₹८६,०१७ प्रति किलो असलेली चांदीची किंमत आता ₹१,६४,५०० प्रति किलो झाली आहे. या वर्षात चांदी ₹७८,४८३ ने महाग झाली आहे.

सोन्याच्या किमती वाढण्याची ही आहेत प्रमुख कारणं !

१. उत्सवामुळे वाढलेली मागणी

दिवाळी आणि धनत्रयोदशीच्या काळात सोने खरेदी करणे शुभ मानले जाते. उच्च किमती असल्या तरी, सणांच्या मुहूर्तावर खरेदीचा कल कायम आहे.

२. भू-राजकीय तणाव

मध्य पूर्वेतील अशांतता (Middle East Crisis) आणि व्यापार युद्धाच्या (Trade War) भीतीमुळे जागतिक गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे वळले आहेत. अमेरिकेच्या धोरणांबद्दलची अनिश्चितता देखील याला कारणीभूत आहे.

३. मध्यवर्ती बँकांची खरेदी

जगभरातील प्रमुख मध्यवर्ती बँका (Central Banks) डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या उद्देशाने त्यांच्या तिजोरीतील सोन्याचा साठा सातत्याने वाढवत आहेत.

चांदीच्या किमती वाढण्याची चार कारणे

चांदीच्या किमती सोन्यापेक्षा जास्त वेगाने वाढल्या आहेत, यामागे चार प्रमुख कारणे आहेत:

१. सणासुदीची मागणी

दिवाळी आणि करवा चौथसारख्या सणांमुळे घरगुती मागणी वाढली आहे.

२. रुपयाची कमजोरी

रुपया कमकुवत झाल्यामुळे चांदीचा आयात खर्च (Import Cost) वाढला आहे, ज्यामुळे देशांतर्गत किमती वाढल्या.

३. औद्योगिक मागणी

इलेक्ट्रॉनिक्स, वैद्यकीय उपकरणे आणि विशेषतः सौर पॅनेल (Solar Panels) उद्योगांमध्ये चांदीचा वापर वाढला आहे, ज्यामुळे औद्योगिक मागणीत मोठी वाढ झाली आहे.

४. पुरवठ्यातील कमतरता

जागतिक स्तरावर चांदीच्या पुरवठ्यात कमतरता (Supply Shortage) असल्याने किमतींवर दबाव वाढत आहे.

सोने ₹१.५५ लाखांवर पोहोचण्याची शक्यता?

गोल्डमन सॅक्स (Goldman Sachs) च्या अहवालानुसार, पुढील वर्षीपर्यंत सोन्याचे दर प्रति औंस $५,००० (सुमारे ₹१,५५,००० प्रति १० ग्रॅम) पर्यंत पोहोचू शकतात. तर ब्रोकरेज फर्म पीएल कॅपिटलने सोने प्रति १० ग्रॅम ₹१,४४,००० पर्यंत जाण्याचा अंदाज व्यक्त केला आहे.

सोने खरेदी करताना दोन महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा

१. फक्त प्रमाणित सोने खरेदी करा (BIS हॉलमार्क)

• नेहमी ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (BIS) द्वारे हॉलमार्क केलेले प्रमाणित सोनेच खरेदी करा.
• १ एप्रिलपासून, सहा अंकी अल्फान्यूमेरिक हॉलमार्क शिवाय सोने विकले जाणार नाही.
• हा कोड (उदा. AZ4524) सोन्याच्या कॅरेटची शुद्धता निश्चित करतो.

२. किंमत क्रॉस-चेक करा

खरेदीच्या दिवशी सोन्याचे अचूक वजन आणि त्याची किंमत इंडिया बुलियन अँड ज्वेलर्स असोसिएशन (IBJA) च्या वेबसाइटसह अनेक विश्वसनीय स्त्रोतांकडून तपासा.

शुद्धता तपासा: सोन्याच्या किमती २४ कॅरेट (सर्वात शुद्ध, पण दागिन्यांसाठी वापरले जात नाही), २२ कॅरेट आणि १८ कॅरेटनुसार बदलतात. दागिन्यांसाठी साधारणपणे २२ कॅरेट सोने वापरले जाते.