आता वारंवार KYCची झंझट संपणार! एकाच आयडीवर होईल सर्व काम, काय आहे CKYC सुपर-सिस्टम?

What is Central KYC System : आजच्या काळात बँका, म्युच्युअल फंड, विमा, पेन्शन इत्यादींमध्ये गुंतवणूक किंवा व्यवहारांसाठी केवायसी करणे अतिशय आवश्यक बनलेले आहे. परंतु प्रत्येक संस्थेसोबत स्वतंत्रपणे केवायसी करण्याची प्रक्रिया लोकांसाठी खूप कठीण आणि वेळखाऊ बनली आहे. त्यामुळे अनेकदा लोक केवायसी करण्यास टाळाटाळ करू लागतात. अनेकदा अनेक संस्थांमध्ये केवायसीवरुन वादाच्या घटना देखील घडलेल्या पाहायला मिळत आहे.

अर्थात, ही समस्या सोडविण्यासाठी व कायम स्वरुपी संपवण्यासाठी सरकारने 2025-26 च्या अर्थसंकल्पात केंद्रीय केवायसी (CKYC) ची एक नवीन प्रणाली सुरू करण्याची घोषणा केली होती. याद्वारे गुंतवणूकदारांना आणि ग्राहकांना वारंवार केवायसी करण्याची आवश्यकता राहणार नाही आणि संपूर्ण प्रक्रिया खूप सोपी होईल.

अर्थ मंत्रालय, सेबी आणि इतर नियामक संस्था एकत्रितपणे ते सुरक्षित, पारदर्शक आणि सोपे करण्यासाठी काम करत आहेत. सध्या, त्याचे डिजिटल प्लॅटफॉर्म तयार केले जात आहे आणि लवकरच सीकेवायसी प्रणाली देशभरात लागू होण्याची शक्यता वर्तविली जात आहे.

सीकेवायसी म्हणजे काय आणि ते कसे कार्य करेल?

सीकेवायसी हा एक डिजिटल प्लॅटफॉर्म आहे, जिथे ग्राहकांची सर्व केवायसी माहिती एकाच ठिकाणी सुरक्षित ठेवली जाईल. ग्राहकांना एक अद्वितीय केवायसी आयडी दिला जाईल, जो त्यांच्या आधार कार्ड किंवा इतर ओळखपत्राशी इंटरलिंक केला जाईल.

सीकेवायसीचे फायदे

• वेळेची बचत : तुम्हाला वारंवार वेगवेगळ्या ठिकाणी केवायसी करावे लागणार नाही.
• या आयडीद्वारे, कोणतीही वित्तीय संस्था (बँक, म्युच्युअल फंड, विमा इ.) तुमचा केवायसी डेटा अॅक्सेस करू शकेल.
• ग्राहकाचा फक्त एकच केवायसी रेकॉर्ड तयार केला जाईल, ज्यामुळे डेटा डुप्लिकेशन किंवा फसवणूक होण्याची शक्यता कमी होईल.
• या प्रक्रियेत, एआय आधारित फेस मॅचिंग तंत्रज्ञान वापरले जाईल, ज्यामुळे ग्राहकाची ओळख पूर्णपणे पडताळली जाईल.
• ग्राहक त्यांचे केवायसी रेकॉर्ड स्वतः पाहू शकतील आणि त्यांचा डेटा कोणी, कधी आणि कसा वापरला हे जाणून घेऊ शकतील. प्रभावी खर्च: वेगवेगळ्या संस्थांसाठी केवायसी शुल्कात बचत.