बँक ऑफ अमेरिका (BofA) ने 'ओव्हरवेट' श्रेणीसह अदानी समूहावर पत-नोंदणी सुरू केली

बँक ऑफ अमेरिका (BofA) जागतिक संशोधन संस्थेने अदानी समूहाच्या रोख्यांवर पत-नोंदणी (कव्हरेज) सुरू केली असून, त्यांच्या अनेक रोख्यांसाठी 'अधिक वजन' (Overweight) अशी शिफारस केली आहे. मागील वादविवादानंतरही सुरू असलेल्या तपासणीदरम्यान, या अमेरिकेतील गुंतवणूक बँकेच्या विश्लेषणामध्ये समूहाची मजबूत आर्थिक मूलभूत तत्त्वे, लवचिक कार्यपद्धती आणि निधी मिळवण्याचा अखंड मार्ग या गोष्टींचा उल्लेख करण्यात आला आहे, जे एक मोठे समर्थन दर्शवते.

BofA च्या अहवालानुसार, अदानी समूहाचा आर्थिक वर्ष २०२५ मधील EBITDA (व्याज, कर, घसारा आणि कर्जमाफीपूर्वीची कमाई) ₹८९८ अब्ज (सुमारे १०.५ अब्ज अमेरिकन डॉलर) इतका होता, ज्यापैकी $८०%$ पेक्षा अधिक रक्कम त्यांच्या मुख्य पायाभूत सुविधा व्यवसायातून आली आहे. समूहाचा निव्वळ कर्ज-ते-EBITDA गुणोत्तर आर्थिक वर्ष २०१९ मधील $३.८$ पट वरून सुधारून $२.६$ पट झाला आहे - हे महत्त्वपूर्ण कर्ज कपात (deleveraging) दर्शवते.

BofA ने नोंदवले की अदानी समूहाने गेल्या वर्षभरात पुनर्वित्तपुरवठा (refinancing) आणि भागभांडवल गुंतवणुकीच्या (equity infusions) मिश्रणातून ६ अब्ज अमेरिकन डॉलरपेक्षा अधिक निधी यशस्वीरित्या उभा केला आहे. या अहवालात हे देखील अधोरेखित करण्यात आले आहे की भारताच्या रोखे नियामक सेबी (SEBI) ने अदानी कंपन्यांवरील $२४$ पैकी $२२$ तपास पूर्ण केले आहेत आणि फिच (Fitch) आणि एसअँडपी (S&P) या दोन्ही पतमानांकन संस्थांनी समूहाच्या पत-प्रोफाइलसाठी स्थिर किंवा सकारात्मक दृष्टिकोन पूर्ववत केला आहे.

या अहवालात अदानीच्या सक्रिय कर्ज व्यवस्थापनाकडे (liability management) लक्ष वेधले आहे - ज्यात ४०० दशलक्ष अमेरिकन डॉलरपेक्षा जास्त रोखे परत खरेदी (bond buybacks) समाविष्ट आहेत - ज्यामुळे रोख्यांमधील दरांची तफावत (spreads) कमी झाली आहे आणि मुदत व्यवस्थापन (duration management) सुधारले आहे. २०२३ चा कमी विक्री करणाऱ्यांचा अहवाल (short-seller report) आणि २०२४ मधील अमेरिकेच्या न्याय विभागाचे दोषारोप असूनही, गेल्या तीन वर्षांत कोणतेही मोठे पत-अवक्रमण (credit downgrades) झालेले नाही.

प्रमुख व्यवसायांचे विश्लेषण

• अदानी बंदरे (ADSEZ): भारताची सर्वात मोठी खासगी बंदर परिचालक (operator) कंपनी. आर्थिक वर्ष २०२५ मध्ये EBITDA ₹१८४ अब्ज नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत $१४% अधिक आहे. कंपनी कर्जाचे प्रमाण $२.४$ पट राखून भांडवली खर्च ₹१५० अब्ज पर्यंत दुप्पट करण्याची योजना आखत आहे.
• अदानी आंतरराष्ट्रीय कंटेनर टर्मिनल (ADINCO): MSC सोबतचा हा संयुक्त प्रकल्प $५४% नफा मार्जिनवर कार्यरत आहे आणि आर्थिक वर्ष २०२८ पर्यंत कर्जाचे प्रमाण $१.०$ पट पर्यंत कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
• अदानी पारेषण (ADTIN): देशातील अग्रगण्य खासगी वीज पारेषण उपयोगिता (utility). ही कंपनी $५.० पट कर्जाचे प्रमाण राखते, पत कव्हरेज $२ पट पेक्षा जास्त आहे आणि स्थिर नियामक रोख प्रवाह (cash flows) आहेत.
• अदानी वीज मुंबई (ADANEM): कतार गुंतवणूक प्राधिकरणाचा $२५.१\%$ हिस्सा असलेल्या या कंपनीत $१५-१७% चे नियमन केलेले परतावे (returns) आणि $३.८ पट कर्जाचे प्रमाण आहे.
• अदानी हरित ऊर्जा (AGEL RGs): TotalEnergies सोबतचे हे अक्षय ऊर्जा प्रकल्प सुरक्षित मालमत्ता आणि दीर्घकालीन करार असलेल्या पक्षांमुळे (counterparties) लाभान्वित होतात.

लवचिक निधी आणि बाजार दृष्टिकोन

BofA ने ठळकपणे सांगितले की पद्धतशीर धोके नियंत्रणात आहेत आणि समूहाला देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय निधी दोन्हीमध्ये मजबूत प्रवेश मिळत आहे. अदानीचे रोखे सध्या आशियाई गुंतवणूक-श्रेणीतील रोख्यांच्या तुलनेत अधिक रुंद दरात व्यापार करत आहेत. BofA विश्लेषकांच्या मते, बाजारपेठा अदानी कर्जावर आकारल्या जाणार्‍या 'प्रशासन सवलतीचे' (governance discount) पुनर्मूल्यांकन करत असल्याने, यात २०-४० मूलभूत अंकांची संभावित घट होण्याची संधी (tightening opportunity) आहे.

धोके आणि दृष्टिकोन

आशावादी असूनही, BofA ने सध्या सुरू असलेल्या अमेरिकेच्या न्याय विभागाच्या खटल्यातील कोणताही प्रतिकूल निर्णय, आक्रमक विस्तार योजना किंवा वाढत्या जागतिक व्याजदरांमुळे होणारे बृहद आर्थिक (macro economic) दबाव यांसारख्या संभाव्य धोक्यांकडे लक्ष वेधले आहे. तसेच, प्रशासन-संबंधित आरोपांच्या कोणत्याही पुनरुत्थानाबद्दल सावधगिरी बाळगण्यास सांगितले आहे, ज्यामुळे बाजारातील भावनांवर परिणाम होऊ शकतो.

सारांश, BofA ने अदानी समूहाचे वर्णन "स्थिर कर्ज कपात, स्थिर पत-मानांकन आणि टिकाऊ निधी प्रवेशाच्या आधारावर असलेली उच्च-गुणवत्तेची पायाभूत सुविधा पत" असे केले आहे. बँकेचे निवडक 'अधिक वजन' आवाहन, ते म्हणाले, आशियाई समूहांशी तुलनात्मक मूल्य आणि रोख प्रवाहाच्या स्पष्टतेमध्ये व ताळेबंद (balance balance) बळकटपणामध्ये झालेल्या सातत्यपूर्ण सुधारणांमुळे योग्य आहेत.