अक्षय्य तृतीयेला सोने खरेदी करायचे आहे, अशा प्रकारे खरे आणि बनावट सोने तुम्ही ओळखू शकता

Akshaya Tritiya 2025, Gold Shopping : अक्षय्य तृतीया हा सोने आणि चांदी खरेदी करण्यासाठी सर्वात शुभ दिवस मानला जातो. या दिवशी सोने खरेदी केल्याने घरात समृद्धी आणि सौभाग्य येते, अशी मान्यता आहे. माता लक्ष्मीचा आशीर्वाद मिळवण्यासाठी अनेकजण या दिवशी सोन्याचे दागिने, नाणी किंवा चांदीच्या वस्तू खरेदी करतात.

यंदा अक्षय्य तृतीया 30 एप्रिल 2025 बुधवार रोजी साजरी होईल. या दिवशी सोने खरेदी करण्याची परंपरा अनेकांसाठी विशेष आहे. हिंदू धर्मात अक्षय तृतीया हा अत्यंत शुभ दिवस मानला जातो, ज्या दिवशी सोने खरेदी केल्याने संपत्ती आणि समृद्धी कायम राहते अशी श्रद्धा आहे. या वर्षी सोन्याच्या किमती उच्चांकी पातळीवर पोहोचल्या असून दिल्लीच्या किरकोळ बाजारात 24 कॅरेट सोन्याचा भाव 1 लाख रुपये प्रति 10 ग्रॅमवर पोहोचला आहे. अशा परिस्थितीत खरे आणि खोटे सोने ओळखणे महत्त्वाचे ठरते.

हॉलमार्किंगमध्ये, उत्पादन निश्चित पॅरामीटर्सवर प्रमाणित केले जाते. भारतात, बीआयएस ही अशी संस्था आहे जी ग्राहकांना पुरवल्या जाणाऱ्या गुणवत्तेची पातळी तपासते. जर सोने किंवा चांदी हॉलमार्क केलेली असेल तर त्याचा अर्थ त्याची शुद्धता प्रमाणित आहे. परंतु अनेक ज्वेलर्स चाचणी प्रक्रिया पूर्ण न करताच हॉलमार्क लावतात. अशा परिस्थितीत, हॉलमार्क ओरिजनल आहे की नाही हे पाहणे महत्त्वाचे आहे? खऱ्या हॉलमार्कवर भारतीय मानक ब्युरोचे त्रिकोणी चिन्ह आहे. त्यावर हॉलमार्किंग सेंटरच्या लोगोसह सोन्याची शुद्धता देखील लिहिलेली असते. त्यात दागिन्यांच्या उत्पादनाचे वर्ष आणि उत्पादकाचा लोगो देखील असतो.

सोन्याच्या वाढती किंमतीमुळे ग्राहकांमध्ये उत्साह आहे, परंतु बनावट सोन्याच्या वाढत्या घटनांमुळे चिंताही आहे. अक्षय तृतीयेच्या काळात सोन्याची मागणी वाढते, ज्यामुळे बाजारात बनावट सोन्याचा पुरवठा वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे विशेष खबरदारी घेणे गरजेचे आहे.

खरे आणि खोटे सोने ओळखण्याच्या पद्धती

सोने खरेदी करताना त्याची शुद्धता आणि अस्सलता तपासणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. खालील टिप्स तुम्हाला खरे आणि खोटे सोने ओळखण्यात मदत करतील:

- BIS हॉलमार्क तपासा: ब्युरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (BIS) हॉलमार्क हे सोन्याच्या शुद्धतेचे प्रमाण आहे. हॉलमार्कवर खालील गोष्टी असतात:

- शुद्धतेची पातळी, जसे की 22K916 (91.6% शुद्ध सोने)

- ज्वेलरचा ओळख चिन्ह

- हॉलमार्किंग केंद्राचे चिन्ह हॉलमार्कशिवाय सोने खरेदी करू नये, कारण ते बनावट असण्याची शक्यता असते.

- HUID नंबर तपासा: प्रत्येक हॉलमार्क केलेल्या सोन्याच्या वस्तूवर हॉलमार्क युनिक आयडेंटिफिकेशन (HUID) नंबर असतो. हा सहा अंकी अल्फान्यूमेरिक कोड सोन्याच्या अस्सलतेची खात्री देतो. हा नंबर BIS च्या वेबसाइटवर तपासता येतो.

- कॅरेट आणि शुद्धता समजून घ्या: सोन्याची शुद्धता कॅरेटमध्ये मोजली जाते, जिथे 24 कॅरेट हे सर्वात शुद्ध सोने असते. दागिन्यांसाठी सहसा 22 कॅरेट किंवा 18 कॅरेट सोने वापरले जाते, कारण शुद्ध सोने खूप मऊ असते. खरेदी करताना कॅरेट आणि शुद्धता प्रमाणपत्र तपासा.

- वजन आणि मोजमाप तपासा: सोने खरेदी करताना त्याचे वजन आणि मोजमाप स्वतः तपासा. काही ज्वेलर्स कमी वजनाचे सोने विकून फसवणूक करू शकतात. डिजिटल वजनकाट्याचा वापर करून वजन तपासा.

- विश्वासू ज्वेलर्सकडून खरेदी: प्रमाणित आणि विश्वासू ज्वेलरकडूनच सोने खरेदी करा. मोठ्या आणि नावाजलेल्या ज्वेलरी स्टोअर्समध्ये बनावट सोन्याचा धोका कमी असतो.

- ज्वेलर्सकडून बिल आणि प्रमाणपत्र घ्या: सोने खरेदी केल्यानंतर त्याचे बिल आणि शुद्धता प्रमाणपत्र घेणे आवश्यक आहे. यामुळे भविष्यात सोने विकताना किंवा तपासणी करताना मदत होईल.