अदानींनी कार्यान्वित केला भारतातील पहिला ऑफ-ग्रिड 5 मेगावॉट क्षमतेचा ग्रीन हायड्रोजन पायलट प्रकल्प

अदानी न्यू इंडस्ट्रीज लिमिटेड (ANIL) ने आज भारतातील पहिल्या ऑफ-ग्रिड 5 मेगावॉट क्षमतेच्या ग्रीन हायड्रोजन पायलट प्रकल्पाचे यशस्वीपणे उद्घाटन केल्याची घोषणा केली. गुजरातमधील कच्छ जिल्ह्यात स्थापन करण्यात आलेला हा प्रकल्प भारताच्या स्वच्छ ऊर्जा संक्रमणाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरतो आहे.

हा अत्याधुनिक प्रकल्प 100% सौरऊर्जेवर चालतो आणि बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम (BESS) शी एकत्रित करण्यात आला आहे, त्यामुळे तो पूर्णपणे ऑफ-ग्रिड पद्धतीने कार्य करतो. या प्रकल्पामुळे केंद्रीकृत प्रणालीवर अवलंबन न ठेवता, अपारंपरिक आणि नूतनीकरणक्षम ऊर्जेवर आधारित हायड्रोजन निर्मितीची नवी दिशा तयार झाली आहे.

या प्रकल्पामध्ये पूर्णपणे स्वयंचलित आणि क्लोज्ड-लूप इलेक्ट्रोलायझर प्रणाली बसवण्यात आली आहे, जी प्रत्यक्ष सौर ऊर्जा इनपुटनुसार गतिशीलपणे प्रतिसाद देते. यामुळे सौर ऊर्जा पुरवठ्याच्या बदलत्या स्वरूपाला सुसंगततेने हाताळता येते आणि यंत्रणेची कार्यक्षमता, सुरक्षितता आणि कामगिरी यांचा समतोल राखता येतो.

या ऐतिहासिक घडामोडीमुळे हरित हायड्रोजन क्षेत्रात अदानी समूहाच्या नाविन्यपूर्णतेवरील, टिकावूपणावरील आणि नेतृत्वावरील बांधिलकीचे पुन्हा एकदा निदर्शन होते. यामुळे भारताला ग्रीन हायड्रोजन निर्मितीचा जागतिक केंद्रबिंदू बनवण्याच्या दिशेने चाललेला प्रयत्न अधिक गती घेईल आणि ऊर्जा-गहन औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये हरित उपायांचा मार्ग सुकर होईल.

हा पायलट प्रकल्प अदानी समूहाच्या मांडण्यात येणाऱ्या मुण्ड्रा, गुजरात येथील "ग्रीन हायड्रोजन हब" प्रकल्पासाठी एक 'प्रूफ ऑफ कॉन्सेप्ट' म्हणून काम करणार आहे. या प्रकल्पामुळे भारताच्या कमी-कार्बन भविष्याकडे वाटचाल होईल. ग्रीन हायड्रोजनचा वापर खत निर्मिती, रिफायनिंग, जड वाहतूक यांसारख्या क्षेत्रांतील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे आणि जागतिक "नेट-झीरो" लक्ष्य गाठण्यासाठीही महत्त्वपूर्ण ठरेल.

हा उपक्रम भारत सरकारच्या राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन मिशन (NGHM) या प्रमुख योजनेशी सुसंगत असून, त्यामार्फत इंधनाच्या आयातीवरील अवलंबन कमी करणे, ऊर्जा स्वावलंबन वाढवणे आणि ऊर्जा-गहन उद्योगांचे डीकार्बनायझेशन अधिक वेगाने करणे हे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे जे आत्मनिर्भर भारताच्या संकल्पनेला पूरक आहे.