AI eliminate job : 20 वर्षांत AI 'या' नोकऱ्या घेऊ शकते ताब्यात, पण 'हे' व्यवसाय कायम राहतील

Published: Wednesday, July 16, 2025, 16:15 [IST]

AI could eliminate these jobs in 20 years : अलीडकेड एआयमुळे नोकऱ्या धोक्यात येत असल्याचे सांगितले जात आहे. ते काहीअंशी खरेही आहे पण शंभर टक्के नोकऱ्या संपतील असे नाही. अलिकडे विविध कंपन्या नोकर कपातीचे धोरण अवलंबवत आहे. त्यात मायक्रोसाॅफ्टसारख्या दिग्गज कंपनीचाही समावेश आहे, सांगायचे झाले तर नोकर भरती आणि कपात ही एक सामान्य प्रक्रीया आहे. त्यामुळे एआय हेच पुर्णपणे आता कारणीभूत ठरते असे नाही पण पुढच्या काळात एआय काही नोकऱ्या कालबाह्य करेल असे एक मोठे भाकित आता व्यक्त झाले आहे.

रीथिंकएक्सचे संशोधन संचालक अ‍ॅडम डाॅर यांनी भविष्यातील नोकऱ्याबाबत एक धाडसी भाकीत केले आहे. त्यांचा असा विश्वास आहे की, २०४५ पर्यंत, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि रोबोटिक्स बहुतेक मानवी नोकऱ्या कालबाह्य करू शकतात. अलिकडेच त्यांची द गार्डियनला दिलेली मुलाखत चर्चेत आली आहे. या मुलाखतीत, डाॅर यांनी स्पष्ट केले की, मानवांपेक्षा अधिक कार्यक्षमतेने आणि किफायतशीरपणे कामे करण्यासाठी मशीन्स वेगाने विकसित होत आहेत.

डाॅर यांनी काय केली भाकितं

डाॅर यांच्या मते, नियमित कामे आणि भाकि‍तांचा वर्कफ्लो असलेल्या नोकऱ्या एआय ताब्यात घेऊ शकणार नाही सर्वात असुरक्षित आहेत. यामध्ये जगभरात लाखो लोकांना रोजगार देणारे अनेक व्हाईट-कॉलर व्यवसाय समाविष्ट आहेत. जसजसे एआय सिस्टीम अधिक प्रगत आणि परवडणाऱ्या होत जातात तसतसे जवळजवळ प्रत्येक उद्योगात गुणवत्ता आणि कार्यक्षमतेत त्या मानवी कामगारांना मागे टाकतील अशी अपेक्षा आहे.

हे क्षेत्र राहील मानवाच्या हातात

व्हॉइस टेक्नॉलॉजी आणि एआय क्षमतांना बळकट करण्यासाठी एआय खेळा व्यवसाय टिकून राहण्याची शक्यता डॉर काही व्यवसाय ओळखतो जे एआय क्रांतीला तोंड देऊ शकतात. या भूमिकांना खोल भावनिक बुद्धिमत्ता, नैतिक निर्णय आणि मानवी विश्वास आवश्यक आहे. राजकारण, नीतिशास्त्रज्ञ आणि सेक्स वर्कर हे क्षेत्र अशी उदाहरणे आहेत जी मानवी हातात राहू शकतात, पण ऑटोमेशनमुळे स्थलांतरीत झालेल्यांसाठी हे क्षेत्र पुरेसे रोजगार प्रदान करणार नाहीत.

डाॅरचे संशोधन १,५०० हून अधिक ऐतिहासिक तांत्रिक व्यत्ययांवर पसरलेले आहे. ते सांगतात की, एकदा नवीन तंत्रज्ञानाने लोकप्रियता मिळवली की, ते साधारणपणे १५ ते २० वर्षांच्या आत विद्यमान प्रणालींची जागा घेते. मानवी श्रमांची थेट जागा घेण्याच्या एआय या पद्धतीचे हे अनुसरण करत आहे.

संभाव्य आर्थिक परिणाम

एआयचा जलद विकास हा केवळ हळूहळू होणारा बदल नाही तर एक जलद आणि विघटनकारी शक्ती आहे. काही उद्योग जुळवून घेतील, परंतु एआय प्रगतीचा वेग म्हणजे दोन दशकांत लोक सध्या करत असलेल्या बहुतेक भूमिकांवर ते कब्जा करू शकते. जर नवीन आर्थिक मॉडेल्स लवकर स्वीकारले नाहीत तर या बदलामुळे मोठ्या प्रमाणात असमानता निर्माण होऊ शकते.

लोकांना पारंपारिक कामाच्या स्वरूपांपासून मुक्त करतात आणि मशीन बहुतेक मानवी गरजा पूर्ण करतात अशा संदर्भात डाॅर यांनी भाकितं केली आहेत पण हे साध्य करण्यासाठी "आपण काम, मूल्य आणि मालकी कशी परिभाषित करतो यामध्ये धाडसी प्रयोग" आवश्यक असतील. अशा बदलांशिवाय, एआय ऑटोमेशनमुळे विस्थापित झालेल्या अब्जावधी लोकांसाठी संक्रमण आव्हानात्मक असू शकते. असेही ते म्हणतात.