डासांमुळे पसरणारे आजार आणि मधुमेह: पावसाळ्यात मधुमेहींनी अतिरिक्त काळजी का घ्यावी?

पावसाळा उष्णतेपासून दिलासा देतो, पण त्याचबरोबर डेंग्यू, मलेरिया आणि चिकनगुनिया यांसारख्या डासांमुळे पसरणाऱ्या आजारांचे प्रमाणही वाढते. दरवर्षी भारतात पावसाळ्याच्या काळात अशा हजारो रुग्णांची नोंद होते. त्यामुळे या काळात स्वतःचे संरक्षण करणे अत्यंत गरजेचे आहे.

मधुमेह असलेल्या व्यक्तींसाठी हे आजार अधिक गंभीर ठरू शकतात. रक्तातील साखरेची पातळी जास्त असल्यास शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती कमकुवत होऊ शकते, ज्यामुळे संसर्गाशी लढण्याची क्षमता कमी होते. तसेच ताप, शरीरातील पाण्याची कमतरता (डिहायड्रेशन), भूक कमी लागणे आणि शरीरातील दाह (इन्फ्लेमेशन) यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी अचानक वाढू किंवा कमी होऊ शकते.

ज्ञान बाय गणेश - मेकिंग इंडिया विन ओव्हर डायबिटीस हा सन फार्माचा एक जनजागृती उपक्रम आहे, जो अमेरिकन डायबिटीस असोसिएशनच्या भागीदारीत सुरू करण्यात आला आहे. भारतीयांना तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली मिळालेल्या माहितीद्वारे मधुमेह अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास, त्याचे प्रतिबंध करण्यास आणि त्याचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करण्यावर हा उपक्रम केंद्रित आहे.

मधुमेहींना धोका अधिक का असतो?

मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये पुढील समस्या उद्भवू शकतात:

संसर्गाचा धोका अधिक असणे
आजारपणात रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवणे कठीण जाणे
विशेषतः डेंग्यूमध्ये डिहायड्रेशनचा धोका वाढणे
जखमा आणि संसर्गातून बरे होण्यास अधिक वेळ लागणे

संसर्गामुळे शरीरात ताण निर्माण करणारे हार्मोन्स वाढतात, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी आणखी वाढू शकते.

"पावसाळ्यात मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे. डेंग्यू किंवा मलेरिया यांसारख्या संसर्गांमुळे शरीरात पाण्याची कमतरता, भूक मंदावणे आणि रक्तातील साखरेत मोठे चढ-उतार होऊ शकतात. त्यामुळे डासांपासून संरक्षण करण्याबरोबरच ताप आल्यास रक्तातील साखरेची नियमित तपासणी करावी, पुरेसे पाणी प्यावे, डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय औषधे बंद करू नयेत आणि सतत ताप किंवा गंभीर लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय सल्ला घ्यावा."

Dr. Siddhant Dahale, Consultant Endocrinologist and Diabetologist, Padmavati Endocrine and Diabetes Clinic, Nashik

पावसाळ्यात मधुमेहींनी कोणती काळजी घ्यावी?

डासांपासून बचावासाठी रिपेलेंटचा वापर करा आणि पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला.
घराच्या आसपास पाणी साचू देऊ नका.
गरज असल्यास मच्छरदाणीचा वापर करा.
ताप आल्यास रक्तातील साखरेची तपासणी नेहमीपेक्षा अधिक वेळा करा.
शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ नये म्हणून पुरेसे पाणी प्या.
डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय कोणतीही औषधे सुरू किंवा बंद करू नका.
सतत ताप, तीव्र अंगदुखी, उलट्या, रक्तस्राव किंवा डिहायड्रेशनची लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

डासांमुळे पसरणारे आजार टाळता येऊ शकतात, परंतु मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी पावसाळ्यात अधिक सतर्क राहणे आवश्यक आहे. रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवणे, वेळेवर उपचार घेणे आणि डासांपासून बचावाचे सोपे उपाय अवलंबणे यामुळे गंभीर गुंतागुंत टाळता येऊ शकते. डासांच्या चावण्यापासून स्वतःचे संरक्षण करणे हे केवळ संसर्ग टाळण्यासाठीच नाही, तर मधुमेहाचे उत्तम व्यवस्थापन करण्यासाठीही तितकेच महत्त्वाचे आहे. SPI-IN-CVD-ZT---08-20260334

अस्वीकरण: ही माहिती केवळ रुग्णाच्या शिक्षणासाठी/जागरुकतेसाठी आहे. हे डॉक्टर किंवा आरोग्य सेवा क्षेत्रातील तज्ञांच्या सल्ल्याची जागा घेऊ शकत नाही. सन फार्मास्युटिकल्स लॅबोरेटरीज लिमिटेड (SPLL) अचूक आणि वेळेवर माहिती प्रदान करण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करते, परंतु या संदर्भात कोणतीही हमी देत नाही. आपण आपल्या डॉक्टरांचा किंवा आरोग्य सेवा तज्ञांचा सल्ला घेतला पाहिजे आणि केवळ त्यांच्याच सल्ल्यावर विश्वास ठेवला पाहिजे. सन फार्मास्युटिकल्स लॅबोरेटरीज लिमिटेड (SPLL) च्या पूर्वसूचनेशिवाय या माहितीचा कोणताही भाग कोणत्याही स्वरूपात किंवा कोणत्याही माध्यमातून (यांत्रिक किंवा इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने) पुनर्निर्मित, प्रसारित किंवा संग्रहित केला जाऊ नये.